Ten geleide

In de westerse psychologie is altijd veel waarde toegekend aan de intelligentie van het verstand. Er is zelfs lange tijd gedacht dat denken en voelen puur verstandelijke functies waren. Vandaar dat men zich lang verzet heeft tegen de veronderstelling dat gedachten, emoties en gevoelens ook tot het gebied van het lichaam behoren. Pas de laatste jaren beginnen, psychiaters, psychologen en artsen steeds meer te geloven in de samenhang tussen lichaam en geest. Toch is deze gedachte niet nieuw. In de Oosterse geneeskunde is het al duizenden jaren bekend dat niet alleen gedachten onze geestelijke en lichamelijke gezondheid kunnen beinvloeden. Maar dat ook de intelligentie van het lichaam impulsen geeft aan ons verstand. Steeds meer mensen gaan er vanuit dat het merendeel van onze klachten en problemen psychosomatisch zijn. Dat lichaam en geest een zijn. Uit recente onderzoeken is gebleken hoe de eenheid tussen lichaam en geest kan werken. Maar je hoeft geen wetenschapper te zijn om dit te begrijpen. Want wat gebeurt er met je lichaam als je seksuele gedachten of fantasieen hebt? En als je drugs gebruikt wat gebeurt er dan met je geest? Lichaam en geest zijn twee delen van een geheel. Psychologische activiteiten beinvloeden het lichaam en lichamelijke activiteiten zijn van invloed op de geest. Is de geest onrustig dan zal het lichaam ook onrustig zijn. Is de geest echter in rust dan zal het lichaam ook in rust zijn. Lichaam en geest zijn twee kanten van een medaille.

Lichaam & Bewustzijn

Ons lichaam is een constante manifestatie van wat we denken.En wat we denken wordt bepaald door onze overtuigingen. Zo kunnen met onze gedachten het hele lichaam in extase brengen, maar ook in een diepe depressie. Overtuigingen bepalen wat we aangenaam en onaangenaam vinden. En wat we onaangenaam vinden proberen we voortdurend te vermijden. Zo denken we invloed op het leven uit te kunnen oefenen.Helaas blijkt dat niet mogelijk want als een onaangename gedachte opkomt zal het lichaam er alles aan doen om te bevestigen wat we dachten.. Omdat we te veel waarde toekennen aan ons verstand durven we niet zonder meer op het lichaam te vertrouwen. Maar dat is niet terecht, want het lichaam weet veel meer dan wij denken.Het lichaam kent zijn eigen wijsheid, door overwaardering van ons verstand geven we die wijsheid echter geen kans Maar wanneer we stoppen met controle uit te oefenen op ons leven door het gewoon te aanvaarden zoals het komt geven we het lichaam zijn volledige zelfbestuur weer terug. Zolang dit niet het geval is zullen we steeds bewust moeten zijn van onze gedachtewereld die allerlei problemen veroorzaakt. Dit is vooral een kwestie van bewustwording. Nu we voortdurend controle over ons leven proberen te krijgen zonder daar enig inzicht in te hebben wordt het duidelijk wat voor puinhoop we er van hebben gemaakt. Van daaruit kunnen we leren, of verder in de chaos ten onder gaan

Wat is lichaamsgericht?

Kijk eens naar jezelf als je je depressief, vrolijk of verveeld voelt en let er dan eens op hoe je lichamelijk reageert op deze emotionele toestanden. Als je depressief bent , ben je dat niet alleen in je hoofd, maar overal. Je ademt minder, bent minder fit, je bewegingen zijn trager en je hebt moeite om in actie te komen Omgekeerd als je vrolijk bent , voel je je overal goed. Je bent actiever. Je ademhaling en bloedsomloop zijn beter en je kijkt en bent levendig. Verveling is niet alleen verlangen naar iets anders; het kan ook een beklemmend gevoel op je borst zijn, of gespannenheid in je nek en schouders of onrust in je benen en voeten.Is depressiviteit, vreugde of verveling nu een lichamelijke of emotionele toestand? Dat lijkt me vanzelfsprekend. Lichaam en geest zijn één en in voortdurende interactie.Je emotionele toestand is niet te scheiden van je lichaam. Toch hebben veel mensen het contact met hun lichaam verloren en daardoor met hun gevoelens, zowel emotioneel als lichamelijk. Als je geen contact met je lichaam hebt zijn grote gebieden van je lichaam gevoelloos zonder dat je dat zelf beseft. Vaak voel je je benen , billen, rug en schouders niet meer. Verstandelijk weet je wel dat ze er zijn , maar voelen doe je ze niet, alleen nog als ze pijn gaan doen Als je geen besef van je lichaam hebt verdwijnt ook je zelfbesef. Angst krijgt de overhand en.je bent letterlijk geen baas meer over jezelf . Op zo’n moment wordt het tijd om een lichaamsgerichte therapeut op te zoeken

Hoe werkt lichaamsgericht?

Bij Lichaamsgerichte therapie wordt het lichaam gebruikt als ingang. In het verleden verkrampte het lichaam om zich staande te houden in akelige en angstige situaties. Al deze pijnlijke herinneringen liggen in het lichaam opgeslagen in de vorm van fysieke blokkades. Deze blokkades kunnen er uit zien als een verharding in de spier-en bindweefsels of als een zacht kussen , maar ook als over-of ondergewicht. Met Lichaamsgerichte therapie wordt over het algemeen gebruik gemaakt van adem, beweging en geluid.. Door intensief te ademen, erbij te bewegen en geluid te maken wordt het lichaam geactiveerd emoties en gevoelens die gepaard gaan met oude angstige situaties te uiten en los te laten. Als dit kan worden toegelaten, is dat niet moeilijk, want het lichaam zoekt zelf zijn weg. Op die manier is het mogelijk om oude frustraties die soms onder het bewustzijnsniveau een eigen leven zijn gaan leiden te verwerken. Dit kan een pijnlijk moment zijn maar tegelijkertijd ook vreugdevol.Het lichaam ontspant wordt zachter en transparanter waardoor de energie beter kan doorstromen. Dit kan een gevoel geven van een bruisende vitaliteit die zich over het gehele lichaam verspreidt. Wat 100 therapeutische gesprekken niet kunnen kan soms één Lichaamsgerichte sessie.

De Geschiedenis

De voornaamste grondleggers van Lichaamsgerichte therapie zijn Reich, Lowen, Keleman, Feldenkrais, Pierrakos en Kirsch. Maar eigenlijk kun je zeggen dat Reich de pionier is geweest op het gebied van lichaamsgerichte therapie Reich kwam tot de ontdekking dat een neurose ook altijd een lichaamsneurose is en een trauma altijd een lichaamstrauma. 'Oud zeer' wordt daarbij opgeslagen in de vorm van lichaamspantsers, die de doorstroming van levensenergie in het lichaam belemmeren. Reich ontwikkelde een karaktertheorie gebaseerd op eerder werk van Freud (zijn leraar) waarbij niet alleen de mind maar ook het lichaam werd betrokken.Hij nam waar dat bepaalde karakstructuren zich ook lichamelijk uitdrukte zoals in de bouw van iemands lichaam, maar ook in de motoriek en expressie. Reich vond dat Psychotherapie zich niet alleen met de psyche moest bezighouden maar ook met het lichaam in de vorm van bepaalde bewegingen en het gebruik van de ademhaling. Dit gedachtengoed is later o.a uitgewerkt door Lowen en Keleman. De laatste jaren is er een groeiende belangstelling voor lichaamsgerichte therapie. Door de stijgende vraag ontstaan ook steeds nieuwe behandelingen en methoden. Lichaamsgerichte therapie is niet meer weg te denken in het rijtje van moderne psychotherapeutische methoden

Grounding

Grounding betekent geaard zijn en met beide voeten op de grond staan, precies eender als een geaard stopcontact waarbij overtollige elektriciteit {spanning) naar de aarde wordt afgevoerd zodat het elektriciteitsnet niet overspannen wordt. Zo kunnen mensen ook niet overspannen worden als het teveel aan spanning via de benen en voeten ontladen kan worden.Met beide benen op de grond staan betekent steun ondervinden vanuit de grond. Zoals een huis alleen stevig kan zijn als de fundering goed is, zo kan alleen de mens die met beide voeten op de grond staat een stevig mens zijn. Aan een stevig mens worden de volgende fysieke en psychische eigenschappen toegekend: Op het fysieke vlak heeft een stevig mens sterke, niet al te zeer geblokkeerde knieen, benen en voeten hebben en een beweeglijk bekken. Op het psychische vlak heeft een stevig mens: een goed contact met de fysieke omgeving, een eigen mening , kan goed voor zichzelf opkomen, wordt niet door angst en paniek overrompeld, een goed contact zichzelf en anderen en is goed geworteld. Ieder mens is wel enigzins geground want iedereen heeft in meer of mindere mate contact met de grond. Maar er is pas sprake van een optimale grounding wanneer de energie vrij kan stromen dus als er geen lichaamspantsers aanwezig zijn .

Waarom lichaamsgericht?

Een klein kind dat nog niet kan praten drukt zijn gevoelens uit met zijn lichaam. Beweging is zijn taal. Wanneer het lacht, huilt of boos is, is dat een totale beweging.. Maar doorgaans verdwijnt die totaliteit vrij snel.. Het kind gaat beseffen dat zijn gevoelens niet allemaal en altijd welkom zijn. Maar een kind wil liefde van zijn ouders en geen afkeuring of afwijzing. Dit is voor een kind een zeer verwarrende en angstige situatie Het reageert hierop door zijn buik-bekken-en nekspieren aan te trekken. Hierdoor kan het beter de adem inhouden waardoor de pijn van de afwijzing minder gevoeld wordt. Dit soort ervaringen hebben grote invloed op iemands leterlijke en figuurlijke houding in het leven Je lichaamshouding en hoe je in het leven staat wordt in grote mate bepaald in je kinderjaren. Je glimlacht nu alleen nog met je mond, Je huilen hou je in. Je boosheid werd gespannenheid. Lichamelijk druk je niets meer uit, in je gebaren zit geen gevoel meer. Je hebt je lichaam gedegradeerd tot een gevoelloos instrument waarover je verstand dirigeert. Psychosomatische klachten en andere lichamelijke ongemakken steken de kop op. Vanwege deze klachten beginnen veel mensen met Lichaamsgerichte therapie.Wanneer spanningen vrijkomen en het ademhalen gemakkelijker gaat komen ook de gevoelens die de klachten veroorzaken aan het licht. Is dit eenmaal gebeurt verandert vaak je doel Je wordt nieuwsgierig, je wilt jezelf beter leren kennen om zelf te bepalen wat je met je leven wilt

De vijf karakterstructuren

In 1933 publiceerde Reich zijn boek Charakteranalyse. Waarin hij voortborduurde op het gedachtengoed van Freud. In dit boek beschreef hij dat de meeste psychische conflicten verpakt zitten in lichamelijke verkrampingen Verder gaf hij een beschrijving van een aantal karakters, maar toonde tevens aan dat een karakter niet alleen psychisch is maar ook van lichamelijke aard. Kort samen gevat komt het er op neer dat je aan iemands fysieke houding zijn levensverhaal kunt aflezen. Later wist zijn leerling Alexander Lowen die karakters verder uit te bouwen en voor het grote publiek toegankelijker te maken. Hij bundelde het geheel samen tot een praktisch en werkbaar systeem en noemde het de vijf karakterstructuren. De meeste lichaamsgerichte therapeuten werken met de typologie van de karakterstructuren. die nog steeds zijn wortels vindt in het werk van Reich. Waarom ze dat doen? Bij Lichaamsgerichte therapie wordt de hulpvraag van de client veelal gezien als een manifestatie van zijn karakterstructuur. Op basis van die karakterstructuur kan de therapeut de levensgeschiedenis van de client beter begrijpen.Bovendien geeft het ook aanwijzingen voor een meer specifieke manier van werken met deze persoon met die karakterstructuur.

Wil je meer weten over de karakterstructuren klik hier

Voor wie?

Lichaamsgerichte therapie is geschikt voor diegenen die:

* Het contacht met hun gevoel zijn kwijtgeraakt

* Vage psychosomatische klachten hebben

* De kwaliteit van hun leven willen verbeteren

* Zichzelf beter willen leren kennen

Lichaamsgerichte therapie is ook uitermate geschikt voor zelfontwikkeling. Mensen die hulp zoeken bij zelfontwikkeling doen dit niet omdat er iets mis is in hun leven. Ze doen dit ook niet om kennis te vergaren of om nieuwe vaardigheden te leren. Mensen beginnen een ontwikkelingstraject om delen van zichzelf die ze nog niet kennen verder te ontwikkelen. Zo kun je bijvoorbeeld je angsten onderzoeken en vervolgens ontdekken dat datgene waar je bang voor bent ook een bepaalde aantrekkingskracht op je heeft. Met andere woorden, daar waar je bang voor bent is ook iets wat je graag zou willen doen. Alleen weet je nog niet goed hoe Wanneer je op deze wijze naar jezelf leert kijken krijgt angst ook een positieve intentie.Waardoor je kunt leren creatief met je angsten om te gaan. Wat mij betreft is dit een mooi voorbeeld van zelfontwikkeling

Een oefening

Deze oefening laat zien hoe eenvoudig lichaamsgerichte therapie de link legt tussen lichaam en geest.

De Oefening

Zet je voeten ongeveer 15 centimeter uit elkaar, tenen naar binnen, handen op je heupen. Blijf normaal ademen en buig achterover, buig je knieen zoveel mogelijk.

Met een soepel en ontspannen lichaam is deze oefening gemakkelijk, dan kun je een perfecte boog vormen. Maar is je lichaam stijf en verkrampt.dan lijkt de oefening moeilijk. Dan kun je niet goed buigen. Als je knieen buigen trekt je bekken naar achteren en je bovenlijf gaat naar voren.Als je onderrug gespannen is voel je daar misschien pijn. als je hielen naar binnen draaien wijst dat op spanning in de bilspieren. Als je benen hevig gaan trillen staan de beenspieren te strak. Als je gespannen bent als een snaar tril je helemaal niet. De oefening veroorzaakt in eerste instantie dus lichamelijke pijn in je verkrampte lichaam. Maar vervolgens ga je ook de psychische pijn voelen die te maken heeft met die verkrampingen. Op dat moment komen oude pijnlijke herinneringen uit je verleden naar de oppervlakte. Zo laat deze oefening zien hoe lichamelijke spanningen met de daaraan gekoppelde geestelijke pijn op een eenvoudige manier losgemaakt kunnen worden.

Effecten van Lichaamswerk

Beter omgaan met emoties en gevoelens
Beter omgaan met angst, spanning en stress
Meer contact met je lichaam
Verwerking van lichamelijke en emotionele blokkades
Meer contact met andere mensen
Bewustwording van gedrag en houding in het leven
Meer vertrouwen in eigen capaciteiten
Meer verantwoordelijkheid nemen voor jezelf
Meer kennis over jezelf
Eerder je grenzen kenbaar maken
Meer plezier in je leven
Steviger op je benen staan
Positievere levensinstelling
Meer kracht en potentie
Beter voor jezelf opkomen
Meer zelfacceptatie
Sterker gevoel van eigenheid

Lichaamswerk & Meditatie

De sleutelwoorden bij Lichaamsgerichte therapie zijn ; adem, beweging en geluid. Zodra je hiermee aan de slag gaat komt er meer energie in je lichaam beschikbaar.Waar energie is ontstaat beweging. Tijdens Lichaamsgerichte therapie kun je die beweging ervaren als gewaarwordingen zoals tintelen, verstijven of trillen, of als emoties zoals verdriet en vreugde, maar ook als verborgen pijn zoals eenzaamheid, wanhoop, tekort en tenslotte als de vroegere herinneringen die daarmee te maken hebben. Ondanks dat deze symptomen echte fysieke gewaarwordingen teweeg brengen, zijn ze zelden erg pijnlijk. Tenzij je ze tot werkelijkheid gaat maken.. In feite is het niet meer dan een manifestatie van vroegere herinneringen. Omdat je weet dat het iets van vroeger is kun je het gemakkelijker zonder oordeel gadeslaan. Zo leer je oud ’zeer’ te verwerken zonder jezelf in te drukken of uit te drukken. Op deze manier ontwikkel je een ‘toeschouwer’ in jezelf die altijd meekijkt naar de stroom van gedachten en gevoelens zonder er door overspoeld te worden. Zo wordt Lichaamsgerichte therapie een brug naar meditatie.